Selecteer een pagina

Regelmatig krijg ik de vraag of je wel echt je gedrag moet en kunt veranderen. Want ben je dan toch jezelf niet meer?

Ken je gedrag van jezelf waar je niet blij mee bent? Misschien ben je wel eens jaloers of reageer je te heftig op dagelijkse situaties. Wellicht voel je regelmatig iets van minderwaardigheid of weet je niet goed om te gaan met conflicten. Of… vul maar in. Stel dat je niet zo bent maar dat je het onbewust geleerd hebt om het zo te doen?

Ik was 28 jaar oud toen ik zelf open begon te staan voor het idee dat ik niet mijn gedrag wàs. Wat een opluchting toen ik mijn trainer hoorde zeggen dat ik kon kiezen voor iets nieuws. Voor iets dat werkelijk bij mij paste. Ik vond mezelf toen geen leuk mens. Ik vond mezelf hard, koud, afstandelijk en ik was behoorlijk eenzaam. Voor mijn leven heeft het een wereld van verschil gemaakt dat ik kon kiezen. Wat een vrijheid!

De omdraaiing

Laten we het eerst eens omdraaien. Stel nu dat wat jij doet, zegt, hoe je beweegt en reageert ook echt bepaalt wie jij bent. Je hebt bijvoorbeeld iets gemeens gezegd tegen je collega tijdens een ruzie op het werk. Dan ben je dus ook een gemeen mens, of niet?

Op het moment dat je dit gaat geloven, wordt het een pittige klus om een positief zelfbeeld te hebben. Het is een stuk prettiger ervan uit te gaan dat je niet gemeen bent maar even gemeen deed.

Soms krijgen kinderen van hun ouders of opvoeders te horen dat ze stout zijn als ze iets verkeerd hebben gedaan. Maar zijn ze echt stout? Waarschijnlijker is dat ze aan het experimenteren waren met iets leuks. Lekker even gek aan het doen! Ja, zonder stil te staan bij de gevolgen. Dat is iets wat het jonge kinderbrein nog niet echt kan: consequenties overzien.

Vermogens en vaardigheden

Daar zit ‘m de crux. Vaak zegt gedrag vooral iets over je vermogens. Over wat je je eigen hebt gemaakt, waar je goed in bent en hoe je je ontwikkeld hebt. Vermogens die je hebt geleerd in de loop der jaren. Daarin heb je keuzes gemaakt , bewust en onbewust. Maar wie kiest? Deels jijzelf en in de eerste 20 levensjaren voor het grootste deel je ouders en je omgeving.

Wanneer je als kind opgroeit, leer je van je ouders welk gedrag en welke vaardigheden welkom zijn. Misschien was het belangrijk om beleefd te zijn en meegaand in het contact met anderen. Wellicht werd er juist veel waarde aan gehecht dat je leerde voor jezelf te denken en zelfstandig te zijn. De manier waarop je dat hebt gedaan, zegt natuurlijk ook iets over jou en jouw kwaliteiten. De keuze voor vaardigheden die jij je daarmee eigen hebt gemaakt zijn alleen eerder een weergave van wat jouw ouders belangrijk vonden, dan van wie jij bent.

Je hebt tijdens je opleiding of studie ook keuzes gemaakt, dingen geleerd. Door het contact met vrienden heb je je sociaal verder ontwikkeld. Misschien ben je gaan reizen. Misschien wilde je reizen maar durfde je dat niet of spaarde je voor een huis. Het waren je eigen keuzes en dat zegt iets over wie jij bent. En toch kun je ze ook niet los zien van de levensfase waar je in zat en het contact met de mensen die je op dat moment om je heen had verzameld. Dus ben je volledig die keuzes of slechts voor een deel?

Alles wat je hebt, dat ben je niet

Okay, dus ik ben niet mijn gedrag. Ik ben niet wat ik kan en ik ben zelfs niet wat ik belangrijk vind. Wat ben ik dan wel? Wanneer ben je nou eigenlijk jezelf?

Het antwoord is niet eenvoudig te geven want je identiteit is niet in woorden te vatten. Je identiteit is als het oog dat zichzelf niet kan zien en toch weet dat het er is. Je kunt er wel onderzoek naar doen. Stel nu dat je naar jezelf zou kijken als een vat vol mogelijkheden. Een mens met ongelooflijk veel potentie waarvan je een deel hebt ontwikkeld en een heel deel ook nog niet. Dan kun je met een nieuwsgierige blik naar jezelf kijken en jezelf afvragen: wanneer lopen de dingen lekker, wanneer kosten ze me geen energie en gaat het bijna als vanzelf? Dat zijn de momenten waarop wie jij bent helemaal klopt met wat je doet.

Een leuke oefening is na te gaan hoe je je voelde als kind.

Wie keek toen door jouw ogen, wie was aanwezig in het lichaam van dat kind? En hoe was dat toen je tiener was? En rond je 25ste. Hoe is het nu? Waarschijnlijk zul je tot de ontdekking komen dat je lichaam veranderde, dat je steeds meer vaardigheden kreeg, dat je blik op de wereld veranderde.

En toch… is er geen verschil omdat dezelfde ‘Ik’ in die momenten aanwezig was en is. Dat is wie jij bent.

De vraag

Terug naar de vraag: ben ik nog wel mezelf als ik mijn gedrag verander? Het antwoord is een volmondig JA. Misschien word je zelfs wel meer jezelf.

Als ik kijk naar hoe mijn leven nu is, dan ben ik dankbaar. Voor het fijne contact dat ik heb met mijn man en mijn kinderen. Voor mijn trainingen en mijn praktijk waarin ik allerlei mooie mensen ontmoet. Voor hoe goed ik in mijn vel zit. Dat was allemaal nooit mogelijk geweest als ik was blijven vasthouden aan mijn oude gedrag en aan wie ik dacht dat ik was.

Wil jij nieuw gedrag ontwikkelen dat past bij hoe jij in de wereld wilt staan? Go for it! Het is de inspanning meer dan waard. Maak een afspraak voor een kennismaking en je kunt nieuwsgierig zijn naar wat voor jou mogelijk is.